Shri Mouni Vidyapeeth Logo
स्थापना १९५२

श्री मौनी विद्यापीठ

हुतात्मा मुरलीधरनगर, गारगोटी, ता. भुदरगड, जि. कोल्हापूर (महाराष्ट्र राज्य) पिन - ४१६२०९

Shri Mouni Vidyapeeth Logo
Location
Phone
Email
ABOUT SMV
ग्रामीण पुनर्रचना व उच्च शिक्षण • स्थापना १९५२

श्री मौनी विद्यापीठ, गारगोटी

"ग्रामीण शिक्षणाद्वारे ग्रामीण पुनर्रचना आणि ग्रामीण पुनर्रचनेद्वारे शिक्षण"

संस्थेचे प्रणेते व संस्थापक

संस्थापक व आद्य शिल्पकार

ज्यांच्या महान विचारांवर व त्यागावर श्री मौनी विद्यापीठाची भव्य इमारत उभारली गेली.

Late Dr. V. T. Patil

कै. डॉ. व्ही. टी. पाटील

डॉ. व्ही. टी. पाटील (रावसाहेब व्ही. टी. पाटील) (३१ जुलै १९००)

श्री मौनी विद्यापीठाचे आद्य संस्थापक, माजी खासदार, आमदार व सहकार क्षेत्राचे प्रणेते

डॉ. व्ही. टी. पाटील (रावसाहेब व्ही. टी. पाटील) यांचा जन्म ३१ जुलै १९०० रोजी सांगली जिल्ह्यातील शिगाव येथे झाला. त्यांनी १९२९ मध्ये मुंबई विद्यापीठातून एल.एल.बी. (LLB) ची पदवी प्राप्त केली. १९३० ते १९५० या काळात त्यांनी कोल्हापूर येथे अत्यंत यशस्वी वकिलातीचा व्यवसाय केला. त्यांनी आपले संपूर्ण आयुष्य स्त्री शिक्षण आणि सामाजिक उन्नतीसारख्या पवित्र कार्यासाठी समर्पित केले. त्यांनी कोल्हापूर नगरपालिकेचे सदस्य म्हणून आपल्या सामाजिक कार्याची सुरुवात केली. तसेच कोल्हापूर जिल्हा लोकल बोर्डाच्या मध्यवर्ती आरोग्य समितीचे अध्यक्ष, कृषी उत्पन्न बाजार समिती (APMC) आणि बार असोसिएशनचे अध्यक्ष म्हणून कार्य केले.

प्रमुख योगदान व कार्य (Key Contributions & Legacy):

  • ३१ जुलै १९०० रोजी शिगाव (जि. सांगली) येथे जन्म, १९२९ मध्ये मुंबई विद्यापीठातून एल.एल.बी. पदवी आणि १९३०-१९५० दरम्यान कोल्हापुरात यशस्वी वकिली.
  • कोल्हापूर मतदारसंघातून खासदार (लोकसभा सदस्य) आणि आजरा मतदारसंघ व कोल्हापूर संस्थानातून आमदार (MLA).

Padmabhushan Late Dr. J. P. Naik

पद्मभूषण कै. डॉ. जे. पी. नाईक

जयंत पांडुरंग नाईक (डॉ. जे. पी. नाईक) (५ सप्टेंबर १९०७ – ३० ऑगस्ट १९८१)

भारतीय शिक्षणतज्ज्ञ, विचारवंत व कोठारी आयोगाचे सदस्य-सचिव

जयंत पांडुरंग नाईक (डॉ. जे. पी. नाईक) हे एक महान भारतीय शिक्षणतज्ज्ञ, स्वातंत्र्यसेनानी, सर्वसमावेशक विचारवंत आणि समाजवादी शिक्षणतज्ज्ञ होते. रवींद्रनाथ टागोर आणि महात्मा गांधी यांच्यासमवेत युनेस्कोने (UNESCO) भारतातील तीन आद्य शिक्षणतज्ज्ञ म्हणून त्यांचा गौरव केला आहे. संस्थांचे निर्माते म्हणून ओळखले जाणारे डॉ. नाईक यांचा जन्म कोल्हापूर जिल्ह्यातील आजरा तालुक्यातील बाहिरेवाडी या छोट्याशा गावात झाला. त्यांनी १९४८ मध्ये 'इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ एज्युकेशन' ची स्थापना केली, १९६४ ते १९६६ या काळात भारतीय शिक्षण आयोगाचे सदस्य-सचिव म्हणून काम पाहिले आणि भारत सरकारचे मुख्य शैक्षणिक सल्लागार राहिले.

पुरस्कार व अतुलनीय योगदान (Awards and Contribution):

  • १९३२ मध्ये सविनय कायदेभंग चळवळीत सहभागी झाले, अटक होऊन बेल्लारी तुरुंगात सुमारे दीड वर्ष कारावास भोगला. तेथे तुरुंगातच वैद्यकशास्त्राचा अभ्यास केला आणि कैदी-रुग्णांची शुश्रूषा करून वैद्यकीय सेवा दिली. [१९३२]
  • कोल्हापूर संस्थानाचे रीजन्सी कौन्सिलचे सचिव तसेच विकास व महसूल मंत्रालयाचे सचिव म्हणून काम पाहिले. [१९४२]
  • आशिया खंडातील सार्वत्रिक प्राथमिक शिक्षण पुरविण्याच्या विकास योजनेसाठी युनेस्को (UNESCO) चे मुख्य सल्लागार. [१९६०]

Late Shri Prabhakarpant Korgaonkar

कै. प्रभाकरपंत कोरगावकर

कै. प्रभाकरपंत कोरगावकर (आद्य समाजसेवक व मौनी विद्यापीठाचे मुख्य मार्गदर्शक)

थोर समाजसेवक, दानशूर उद्योगपती व श्री मौनी विद्यापीठ गारगोटीचे मुख्य प्रणेते

कै. प्रभाकरपंत कोरगावकर हे कोल्हापुरातील आद्य समाजसेवक, दानशूर उद्योगपती आणि श्री मौनी विद्यापीठ गारगोटीचे मुख्य मार्गदर्शक व प्रणेते होते. राजर्षी छत्रपती शाहू महाराजांच्या प्रेरणेने व्यापार व समाजकार्याची पायाभरणी करणाऱ्या लक्ष्मणराव कोरगावकर यांचा समृद्ध वारसा त्यांनी समर्थपणे पुढे चालवला. त्यांचे घर स्वातंत्र्यसेनानी, क्रांतिकारक व विचारवंतांचे माहेरघर होते. यशवंतराव चव्हाण, सेनापती बापट, विनोबा भावे, डॉ. जे. पी. नाईक, आचार्य जावडेकर आणि बाबा आमटे यांसारख्या अनेक महान व्यक्तींचे ते आश्रयदाते होते. त्यांनी १९४८ मध्ये मागासवर्गीय विद्यार्थ्यांसाठी 'विनयकुमार छात्रालय' व मुलींसाठी 'हिंद कन्या छात्रालय' सुरू केले.

प्रमुख योगदान व ऐतिहासिक कार्य:

  • छत्रपती शाहू महाराजांच्या प्रेरणेने स्थापन झालेल्या कोल्हापुरातील आद्य व्यावसायिक व सामाजिक घराण्याचे वारसदार.
  • १९४८ मध्ये मागासवर्गीय विद्यार्थ्यांसाठी 'विनयकुमार छात्रालय' व मुलींसाठी 'हिंद कन्या छात्रालय' ची स्थापना.
Padmashree Late Dr. D. Y. Patil

पद्मश्री डॉ. डी. वाय. पाटील

पद्मश्री डॉ. डी. वाय. पाटील (ज्ञानदेव यशवंतराव पाटील) (२२ ऑक्टोबर १९३५)

थोर शिक्षणतज्ज्ञ, समाजसेवक व त्रिपुरा आणि बिहारचे माजी राज्यपाल

डॉ. डी. वाय. पाटील (ज्ञानदेव यशवंतराव पाटील) हे देशातील एक प्रख्यात शिक्षणतज्ज्ञ आणि दानशूर समाजसेवक आहेत, ज्यांनी आपल्या नावाने डझनाहून अधिक अग्रगण्य शैक्षणिक संस्थांची स्थापना केली. कोल्हापूर येथे डी. वाय. पाटील मेडिकल कॉलेज आणि नेरूळ येथे डी. वाय. पाटील हॉस्पिटल त्यांच्या नावाने सेवा देत आहे. शिक्षण व सामाजिक क्षेत्रातील अतुलनीय योगदानाबद्दल भारत सरकारने १९९१ मध्ये त्यांना 'पद्मश्री' पुरस्काराने सन्मानित केले. ते माजी आमदार असून त्यांनी दोन भारतीय राज्यांचे राज्यपाल म्हणून सेवा बजावली. ते २७ नोव्हेंबर २००९ ते २१ मार्च २०१३ दरम्यान त्रिपुराचे राज्यपाल होते आणि त्यानंतर बिहारचे राज्यपाल म्हणून नोव्हेंबर २०१४ पर्यंत कार्यकाळ पूर्ण केला.

प्रमुख योगदान व ऐतिहासिक कार्य:

  • २२ ऑक्टोबर १९३५ रोजी अंबाप (जि. कोल्हापूर) येथे जन्म, १९९१ मध्ये भारत सरकारतर्फे 'पद्मश्री' पुरस्काराने सन्मानित.
  • त्रिपुरा (२००९-२०१३) आणि बिहार (२०१३-२०१४) या दोन भारतीय राज्यांचे राज्यपाल म्हणून निष्कलंक सेवा.