
हुतात्मा मुरलीधरनगर, गारगोटी, ता. भुदरगड, जि. कोल्हापूर (महाराष्ट्र राज्य) पिन - ४१६२०९

"ग्रामीण शिक्षणाद्वारे ग्रामीण पुनर्रचना आणि ग्रामीण पुनर्रचनेद्वारे शिक्षण"
"ग्रामीण शिक्षणाद्वारे ग्रामीण पुनर्रचना आणि ग्रामीण पुनर्रचनेद्वारे शिक्षण"
श्री मौनी विद्यापीठाची स्थापना १९५१ मध्ये याच ब्रीदवाक्याने झाली.
स्थापनेपासूनच शिक्षण हा श्री मौनी विद्यापीठाचा आत्मा राहिला आहे आणि सदैव राहील. ग्रामीण जनतेचा सर्वांगीण सामाजिक उद्धार हे एक मोठे आव्हानात्मक कार्य असले, तरी तेच श्री मौनी विद्यापीठाचे अंतिम ध्येय आहे. श्री छत्रपती शिवाजी महाराजांचे परमपूज्य मार्गदर्शक व गुरू श्री मौनी महाराज यांच्या पावन स्मृतीप्रीत्यर्थ या विद्यापीठाचे नामकरण करण्यात आले आहे. ज्ञान, सेवा, भक्ति आणि साधेपणा ही त्यांच्या शिकवणुकीची मुख्य सूत्रे असून ती श्री मौनी विद्यापीठ अत्यंत प्रभावीपणे जपून वृद्धिंगत करत आहे.
श्री मौनी विद्यापीठ ही एक शैक्षणिक प्रयोगशाळा आहे, जिथे शिक्षणाची नवीन तंत्रे आणि पद्धती विकसित केल्या जातात. ग्रामीण जनतेला सुशिक्षित करण्यासाठी या पद्धतींचे प्रयोग केले जातात. सुरुवातीपासूनच संस्थेने ग्रामीण भागातील जनतेला विकासाची नवीन दृष्टी दिली आहे आणि आजच्या माहिती व तंत्रज्ञानाच्या आधुनिक युगातही ही परंपरा अविरत सुरू ठेवली आहे.

वेदगंगा नदीच्या कुशीत व सह्याद्रीच्या टेकड्यांमध्ये वसलेले परिसर.
निसर्गरम्य परिसर
गेल्या काही दशकांमध्ये शिक्षण क्षेत्रात मोठे बदल झाले आहेत. शैक्षणिक पुनर्रचना आणि नवीन शिक्षण तंत्रज्ञानाचा अवलंब हे या बदलांचे मुख्य उद्दिष्ट राहिले आहे. श्री मौनी विद्यापीठाने आपल्या विकासाच्या प्रवासात या बदलांमध्ये महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे. संस्था केवळ ग्रामीण भागात वसलेली नसून, अवतीभवतीच्या संपूर्ण समाजाच्या उन्नतीसाठी कठोर परिश्रम करत आहे. निधीची टंचाई, अपुरे पायाभूत सुविधा किंवा दुर्गम स्थान यांसारख्या अडचणी कधीही विद्यापीठ आणि समाजोपयोगी विकासाच्या आड आल्या नाहीत.
आज श्री मौनी विद्यापीठाच्या छत्राखाली १९ विविध शैक्षणिक संस्था, १० मुले व मुलींची वसतिगृहे, एक भव्य क्रीडा मैदान, व्यायामशाळा, ४० हून अधिक कर्मचारी निवासस्थाने, गेस्ट हाऊस, आणि ११ वाचन दालनांसह मध्यवर्ती सभागृह इत्यादी ६५ एकरांपेक्षा जास्त निसर्गरम्य परिसरात पसरलेले आहेत. दोन बाजूंनी सह्याद्रीच्या हिरव्यागार टेकड्या आणि उर्वरित दोन बाजूंनी पवित्र वेदगंगा नदीच्या कुशीत वसलेला हा निसर्गरम्य परिसर २४ तास शिक्षणाची नवी चेतना देतो.
आद्य संस्थापक कै. रावसाहेब व्ही. टी. पाटील, महान शिक्षणतज्ज्ञ पद्मभूषण डॉ. जे. पी. नाईक, कर्मवीर भाऊराव पाटील यांच्या अतुलनीय सेवेशिवाय आणि स्थानिक जनतेच्या योगदानाशिवाय श्री मौनी विद्यापीठाची ही भव्य वाटचाल शक्य झाली नसती. आज नवीन व अद्ययावत इंजिनिअरिंग कॉलेज, डिप्लोमा तंत्रज्ञान व उच्च शिक्षणाच्या द्वारे श्री मौनी विद्यापीठ प्रगतीची एक नवी उत्तुंग झेप घेण्यास सज्ज आहे.
०+
शैक्षणिक संस्था व विभाग
०
वसतिगृहे (मुले व मुली)
० एकर
मुख्य व कृषी परिसर
० दालने
सभागृह व वाचन दालने
०+
कर्मचारी निवास व गेस्ट हाऊस
स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून आजतागायत श्री मौनी विद्यापीठाने गाठलेले महत्त्वाचे शैक्षणिक व सामाजिक टप्पे.
पद्मभूषण डॉ. जे. पी. नाईक यांनी ग्रामीण शिक्षक प्रशिक्षणासाठी मुंबई/पुणे येथे स्थापना केली.
डॉ. राधाकृष्णन कमिशनच्या शिफारशीनुसार ३ संस्थापक संस्थांचे एकत्रीकरण करून मार्च १९५२ मध्ये स्थापना.
ग्रामीण व मागासवर्गीय विद्यार्थ्यांसाठी मोफत/सवलतीच्या दरात निवास व भोजनाची सोय.
डॉ. जे. पी. नाईक यांच्या हस्ते पदवीधर पायाभूत शिक्षण केंद्र म्हणून सुरुवात.
केंद्रीय शिक्षण मंत्रालय, नवी दिल्लीच्या नॅशनल कौन्सिल फॉर रुरल हायर एज्युकेशन अंतर्गत प्रारंभ.
१ सप्टेंबर १९६२ रोजी जिल्हा परिषद व ग्रामपंचायत लोकप्रतिनिधींच्या प्रशिक्षणासाठी सुरुवात.
१५ जून १९६४ रोजी महाराष्ट्र शासनाच्या ग्रामीण विकास विभागांतर्गत १००% अनुदानावर केंद्र सुरू.
कर्मवीर हिरे कला, शास्त्र, वाणिज्य व शिक्षणशास्त्र महाविद्यालय म्हणून शिवाजी विद्यापीठाशी संलग्न.
बी.एससी. (B.Sc.) सायन्स शाखेला महाराष्ट्र शासनाकडून पूर्ण वेतन अनुदान मंजूर.
ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांसाठी ३ वर्षांचा बीसीए पदवी अभ्यासक्रम सुरू.
महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ (MPKV), राहुरी यांच्याशी संलग्न ३ वर्षांचा डिप्लोमा.
कर्मवीर हिरे महाविद्यालयाला नॅक कडून सन्मानजनक ग्रेड 'A' प्राप्त.
महाराष्ट्र राज्य मंत्रिमंडळाच्या निर्णयानुसार इलेक्ट्रिकल, मेकॅनिकल व कॉम्प्युटर शाखेस १००% पूर्ण शासकीय वेतन अनुदान मंजूर.